mamad

Erdi Özüağ'ın videosunda öğrendim: https://www.youtube.com/watch?v=cHYsqDqcZ8E Son birkaç gündür haberlere yansımış aslında: https://www.donanimhaber.com/nvidia-n1-ve-n1x-yilin-ilk-yarisinda-dizustu-pc-lere-geliyor--202528 https://www.technopat.net/2026/02/25/nvidia-n1-n1x-islemcileri/ https://www.notebookcheck-tr.com/Nvidia-N1X-sizintisi-sinirli-2026-kullanilabilirligine-isaret-ediyor.1282906.0.html Erdi, Nvidia'nın Intel'le de anlaştığını söylemiş ama bu işlemci daha önceki Tegra'lar gibi ARM mimarili olacak denmiş. 5070'e kadar gpu performansı da sunacakmış. AMD tarafındaki Halo işlemciler de ciddi şekilde güçlüydü ama burada biraz daha fazlası söyleniyor. Çiplet tasarımı ile gelen birim, işlemci ve gpuyu iki ayrı birimin birbirine yapıştırılmış hali ile sunulacak ve bellek olarak da sistem belleğini kullanacakmış. Nasıl olacak bilemiyorum. Aslında zamanlama olarak Nvidia yine iyi yakalamış diye düşünüyorum. Win11 ile zaten ARM desteği artan Windows, 12 ile ARM'a tamamen uyumlu hale gelecektir diye düşünüyorum. Normalde bu yıl Win12'nin çıkması bekleniyordu, ancak Win11 kullanımı hızlı şekilde yükselmeye başlayınca Win12 çıkışını ertelediler sanıyorum. Belki 2 yıl daha gelmez. Ama geldiğinde ARM desteğinin mutlak olarak artmış olacağı kesin. Nvidia da buna uygun bir cpu/apu çıkaracaktır. Yine DDR6'nın da 2027-2028 gibi geleceğini düşünürsek, tam düşeş olacak diyebiliriz.

Pascal mimarili gpular tanıtılalı 10 yıl olmuş: https://videocardz.com/newz/nvidia-pascal-turns-10-the-architecture-that-gave-us-geforce-gtx-1080-ti Cidden GTX 10 serisi (10 Perfect!) 2016 Nisan'da tanıtılmış ve Mayıs ayında ilk model olan 1080 çıkmıştı. Ardından 1070, 1060, Titan X, 1050/Ti kardeşler, sonrasında laptop gpuları ve ardından Ultimate olarak anılan 1080Ti gelmişti. Ekran kartı tarihinin muhtemelen en başarılı serisi buydu. Laptop gpuları ile masaüstü gpuların aynı seviyeye geldiği ilk seri de buydu. Ancak Pascal mimarili olarak sunulan GeForce modellerinin hiçbir zaman gerçek Pascal mimarili olmadığı, Maxwell güncellemesi olduğu ve gerçek Pascal'ın da P100 ile sunulduğu söylenirdi. Haksız da değildi, mimari tarafını bir kenara koysak bile HBM2 ve NvLink gibi teknolojiler de P100 ile kullanılmıştı. Nvidia her anlamda müthiş bir atılım yapmıştı bu seri ile. Sanırım geçen yıl birincil sürücü desteği alan serilerden ayrıldı. Ama 9 yıl net sürücü desteği aldı diye biliyorum. Zaten oyunlarda RT zorunlu hale gelmeye başlayınca, böyle bir şey olacağı belliydi. Yine özellikle üst modelleriyle (1070 ve üzeri diyelim), hala iş görecek performansa sahip bir seri. Ayrıca güç tüketimi falan da öyle uçuk düzeyde değildir.

DLLS 4.5 ile Dynamic Multi Frame Generation geliyormuş 6X geliyormuş, uygulama üzerinden kullanılan betası çıkmış. 50 serisi için denmiş, şaşırtmaz. https://videocardz.com/newz/nvidia-launches-dlss-4-5-dynamic-multi-frame-generation-and-6x-mode-through-app-beta Bu arada 60 serisi kolay kolay gelmeyecek, boşuna beklentiyr girmeyelim. Bu bellek krizi 2026'yı kapatır gibi. Bu kriz varken de kimse yeni kart üretmez. Yeni serinin gelmesi 2027 ortasını bulacaktır tahminen.

Şöyle bir yalan haber geldi: https://www.techpowerup.com/347848/nvidia-readies-rubin-based-geforce-rtx-60-series-with-massive-rt-performance-gains Kaynağı da şu video: https://www.youtube.com/watch?v=nCT1TG5X9Qo Henüz kayda değer bir haber yok: https://videocardz.com/newz/no-geforce-rtx-60-specs-did-not-leak-yet Zaten oyun gpularında kullanılacak mimarinin ismi Rubin mi olacak, o bile belli değil. Daha önce Volta ve Hopper mimarileri (hatta gerçek Pascal mimarisi) oyun gpularına gelmemişti. Volta'da da yalnızca Titan V'yi gördük. Rubin mimarisinin de GPGPU ve özellikle yapay zeka tarafına özel olabileceği söyleniyordu. Feynman mimarisi bir sonraki nesil oyun gpularında kullanılabilir.

@SEP Yalan haber olduğu için yazmamıştım, ama konu başlığına yazacağım.

İşlerin bu şekilde evirileceği belliydi. Çok önceden tartışıyorduk hatta: https://www.cursedhardware.com/topic/4508-amd-rdna3-rx7000-2022-2023/?do=findComment&comment=136608 Birkaç yıl içinde grafik işi %80-90 oranında yapay zeka üzerinden halledilecek belli ki. Nvidia 2018'de RT teknolojisini duyurunca "henüz melez bir yapıda, ancak 10 yıldır geliştiriyoruz ve ilk kez oyunlarda gerçek zamanlı olarak kullanılabiliyor. Güncel oyunlarda Full RT (Path Tracing de diyebiliriz) grafikler görebilmek için bir 10 yıla daha ihtiyacımız var" demişti. 2028'de ikinci 10 yıl tamamlanmış olacak. İşte o zaman nasıl becerecekler bu işi diye merak ediyordum. Çünkü RT performansının gelişim hızı çok yüksek değil. Ama işin içine yapay kareler veya yapay görsel iyileştirmeler girecek olursa, 2 yıl içinde Full RT güncel grafikler görebiliriz. Zaten yapay zekanın gelişim hızına bakacak olursak 2 yılın ne kadar uzun bir süre olduğunu da anlayabiliriz. Neticede Chatgpt sunulalı 3,5 yıl anca oldu.

İlgilenen varsa: https://videocardz.com/newz/jensen-huang-says-geforce-led-to-cuda-ai-and-today-in-geforce-3-anniversary-remarks Ben GeForce 2'nin fazla konuşulmuyor olmasına takılıyorum. Aslında bu shader işlerinin temeli orada yatıyor. Nvidia GeForce 2 ile NSR teknolojisini tanıtıyor ve bu teknoloji aslında kapalı bir shader mimarisi (ve pek de kullanışlı değil ya da kullanmak çok zor gibi şeyler söyleniyordu diye hatırlıyorum). GeForce 2'de bu teknolojinin pek kullanılmaması ve Nvidia'nın GeForce 3'te Microsoft ile (amaç XBOX'ın gpusunu geliştirmek) bunu açık bir yapıya kavuşturarak pixel shader, vertex shader haline getirmesi sonucunda programlanabilir gpu mantığı ortaya çıkıyor. Ve gerçekten de oralardan iş yapay zeka çekirdeklerine kadar geliyor. Zaten Nvida için mimari anlamda en önemli kırılma noktaları GeForce, GeForce 3, GeForce 8, (belki) GeForce 400 ve GeForce RTX 20. Arada Volta'yı atlayamayız aslında. Zira tensor çekirdekleri o mimari ile geldi. Ama biz esas olarak Turing'de gördük.

Harici gpu pazarındaki son çeyrek payları: Intel azıcık bastırsa, Amd ile rekabete girebilirdi. Ama o da olmadı. Rekabet diye bir şey kalmadı.

VII çıkalı 7 yıl olmuş, adı da 7 olunca retro inceleme yapmışlar: https://www.computerbase.de/artikel/grafikkarten/amd-radeon-vii-7-jahre.96003/ https://videocardz.com/newz/amd-radeon-vii-turns-7-vega-never-dies Özetle değişen bir şey yok. 1080Ti ve 2080'in gerisinde. 4K'da fark azalsa da durum değişmiyor. Eskiden Amd kartlar sonradan performanslarını korurlardı, ama o iş de yalan olmuş gibi. Eski mimarili olmasıyla ilgili olabilir.

O nereden baktığınıza göre değişir. Son kullanıcı açısından felaket bir seriydi doğru. Ama firma açısından bakınca Nvidia'yı tekel olmaya götüren seridir desek yeridir. 50 serisi ise gelişim açısından baya kötü bir seri. Aradan yıllar geçmesine rağmen 4nm'de devam edilmiş, hatta transistör yoğunluğu olarak geri gidilmiş, buna rağmen güç tüketimi 5090'da felaket, alt modellerde de pek farklı değil, performans artışı çok kısıtlı, alt modeller ilk kez seleflerine düzgün bir üstünlük kuramıyorlar, bellek miktarı yine aynı, ray tracing performansı düşmüş durumda (ilk kez), mfg beklentiyi karşılamadı, fiyatlar uçuyor. Hatta Amd bile yıllar sonra fırsat bu fırsat diyerek Nvidia'nın güncel ürünleri ile rekabete girmeye cesaret ediyor. 50 serisinde güzel olan tek şey Nvidia'nın tasarladığı soğutucu. 5090 gibi bir sobayı çift slot yer kaplayarak soğutabilmek büyük iş. @achfighter Değerini bilmemek daha çok 2022-2023 gibi 40 serisi bir kart alıp yıllarca güncel bir gpuya sahip olma şansıydı. Geçen sene o geçti zaten. Superler de iyiydi. Özellikle 4070Ti Super modeli çok iyiydi. Gerçi 4080 Super diye bir saçmalık da gördük. Ona da nazar boncuğu diyelim.

Nvidia'nın yeni nesle geçmesi eskiden 12-15 ay kadardı. Zamanla bu süre 1,5 yıl oldu. Sonra 2 yıla evrildi, sonrasında 2 yılın da üzerine çıktı. Tesla-Fermi-Kepler-Maxwell-Pascal geçişleri 2 yıla yakın aralıklarla çıkış yapan mimariler oldu ama sonrasında 2 yılın üzerine çıktı. Turing, Pascal'dan 26 ay sonra çıktı. Fiyatı felaketti, performans artışı kısıtlıydı ama ciddi yeniliklerle geldi ve hala aynı temel üzerine inşa edilen gpularla devam ediyor Nvidia. Ampere, Turing'den 2 yıl sonra çıktı, ama ciddi bir yenilik sunmuyordu. Ada Lovelace, 2 yılı aşkın süre sonra geldi, yine önemli bir yenilik sunmuştu. 50 serisi olan Blackwell ise sanırım en berbat seri oldu. Çünkü 26 ay sonra gelen seri ne ciddi bir yenilik sundu, ne ciddi bir performans artışı, ne de fiyatlarda bir cazibe. Gelişim hızı iyice yavaşladı. Bu saatten sonra sürenin daha da uzaması beklenir anca. 2000'lerde 15 ayda bir yeni seri görüyorduk. Hatta o kadar bile beklemediğimiz oluyordu. Arada bir de seri güncellemesi olurdu. Ancak üretim tekniklerindeki gelişim hızı yavaşladıkça, seriler arasındaki süre de arttı. Güncelleme de yapmıyor firmalar. 2026'da yeni ekran kartı bekleyen yok. Normalde bu yıl 50 serisinin Super modelleri bekleniyordu, o da yalan olmuş gibi. Hadi gelecek diyelim, en iyi ihtimal yıl ortası ve sonuna doğru gelir. 2027'den önce yeni nesil kartlar gelmez. 2027'nin de ortasını bulur öyle bir durumda. Bu da yine 2,5 yıl anlamına gelir. Yalnız bir sonraki nesil her ne kadar geç gelecek olsa da beklenmeye değer bir ekran kartı nesli olacak sanıyorum. Çünkü hem node değişimi, hem mimari yenilikler hem de eski nesle kıyasla fark yaratan özellikler söz konusu olacak sanıyorum. 50 serisinde bunların hiçbirini görememiştik. 40 serisinin de değerini bilemedik galiba.

Seriler arasındaki zaman farkı 2 yılın üzerine çıkmıştı zaten. Son nesil 2025 ilk yarısında çıktığı için en iyi ihtimal 2027 ikinci yarısı idi. Ufak bir ötelemeyle 2028'de çıkması muhtemel hale gelecektir. Benim esas merak ettiğim, Nvidia'nın "2028'de full ray tracing sunabileceğiz" iddiasının gerçek olup olmayacağı. Seriler daha hızlı çıkmış olsa gayet olabilecek bir gelişmeydi fakat zamanla zorlaştı. Ha bir de GTA VI'nın çıkışına güncel, güzel bir model çıkaracaktır Nvidia. Onu kaçırmaz diye düşünüyorum. Neticede oyun tarafında dişe dokunur parayı ancak o sırada kazanır. Yoksa gerisi pek umurunda olmaz. GTA'nın konsola 2027 başında, PC'ye 2029'da falan çıkacağını düşünürsek ekran kartı tarafında bir acelesi olmayacak kimsenin.

Nvidia yine ipneliğe başlamış diyollar: https://videocardz.com/newz/nvidia-dlss-4-5-test-on-rtx-50-40-30-and-20-series-shows-12-performance-loss-on-ampere-turing-series

Yeni ve güçlü bir kart alınacaksa 16 gb bile az. Çünkü 1-2 yıl içinde o da yetmeyecek. Taa Turing (RTX 20) zamanından beri söylüyorum, Nvidia bilinçli şekilde bellek miktarını düşük bıraktı, kartların ömrünü kısalttı. Çoğu kart çöp oldu. Amd bellek tarafında hep daha iyiydi ama o da genel olarak rekabet edemedi. Nvidia'nın bellek tarafında sorunsuz son serisi Pascal'dı. Sonrasında her seri aşağı gitti. 1080Ti'dan güçlü olan 3070/Ti, 4060/Ti, 5060/Ti gibi kartlar saçma bir hal aldı. Böyle olacağı da belliydi. Bir de ray tracing gibi fazladan bellek kullanan yeni bir geliştirme var. Buna rağmen Nvidia 8 gb bellekle kartları piç etti. Sanırım uzunca bir süre de 16 gb ile bunu yapacak.

@infestor Windows'un saçma sapan bellek yönetimi sebebiyle her daim ihtiyacım olandan ve dönemin gerektirdiği bellek miktarından fazla bellek takılı olmasını isterim PC'de. Şuanda da 40 GB bellek var. Hatta son 3 yılı aşkın süredir böyle kullanıyorum. O kadar belleği kullanıyor musun diye sorsan, hayır, ama bazen bakıyorum bellek kullanımı 20 gb seviyesine geliyor. Pagefile'dan değil de görev yöneticisinden veya memory optimizer'dan bakıyorum. Çok takip ettiğim de söylenemez. Ama arada kullanımın ciddi şekilde yükseldiğini görüyorum. O zaman da yine memory optimizer veya Windows'un kendi aracı (PC Manager) ile belleği biraz boşaltıyorum. Windows'u biraz ağır çalıştırıyorsan artık 16 gb Win11 ile zor. Boş haliyle bile 10 gb'ı görecek noktaya geldi. Artık hantallaşıyor Win11. Normal şartlarda bu yıl Win12'nin gelmesi bekleniyordu. Win11 kullanım oranı son iki yılda hızlanınca yalan ettiler o işi. Win7 gibi Win10 gibi sorunu az, kullanımı iyi bir işletim sistemi bekliyorduk, patladık. Gerçi Win12 gelecek de ne olacak; bellek kullanımı daha da artacak. Ancak başından beri yaşanan bazı abukluklar çözülebilir diye bekliyoruz. Zamanında Win7'de de bellek sızıntısı gibi sorun vardı. Hala DVD yazdırdığımız zamanlarda mesela, Nero kullanırken bellek kullanımı sınır noktalara ulaşırdı. Böyle abukluklar vardı ve düzelmemişti diye hatırlıyorum. O zamandan beri de bellek konusuna takık haldeyim. İşletim sistemi 1 gb mı istiyor, adam gibi kullanacaksan 4 gb ve üzeri olacak. Win11 de şimdi 4 gb mı istiyor? O zaman 16 gb'tan aşağısı zaten olmaz. Ama bu işletim sistemi de çıkalı olmuş 4 yıl. E o zaman artık 24-32 falan Allah ne verdiyse...