epi

CHW
  • Content count

    2,020
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    37

epi last won the day on November 11

epi had the most liked content!

About epi

  • Rank
    Doomed

Profile Information

  • Cinsiyet

Recent Profile Visitors

2,248 profile views
  1. 40x0 serisi 2022 dedikodusu mevcut. 3090Ti 3090'dan belki %5-10 hizli olacak ama arada bir nvidia'nin yaptigi gibi, "o kadar pahali karti aldim, yeni seri cikti" karti olacak anlasilan. Yeni seri TSMC'de 5nm urettirilirse bu 450W takozu niye aldim dedirtebilir. Intel geride baslayip her yil yeni seri cikararak arayi kapamayi hedefliyor gibi. AMD multi-chip tasarimi kotarirsa veya gomulu hafiza modelini 3d stacked sekline gecirirse rekabetin gelecegi ilginc olacak. Qualcomm'un son islemcileri handheld devkit cihazda aktif sogutma ve 120hz 1080p OLED ekran ile geliyor. Sabit o hizda calisabiliyorsa iyiymis. Apple'in M1'lari fisi duvardan cekip pil'den calisinca performans kaybetmiyor. Intel, AMD nvidia'nin mimarisinin performans etkinligini yakalamaya calisacak. nvidia ise Qualcomm ve Apple'in enerji etkinligini yakalamaya calisacak. Tek chip GPU, multichip GPU, entegre hafiza, stacked hafiza, SOC modeli entegre islemci gibi farkli tasarim yaklasimlarinin yarismasini izlememiz mumkun. Eger Nvidia'nin ARM'i satin almasina yasal bir engel cikmazsa buyuk arti olacak.
  2. Vaktiyle bir fantezim vardi. 2080/3080 gibi guclu bir mobil GPU'su olan laptop'i sirta atmak. Kablosuz, gecikmesiz ve sikistirmasiz, kayipsiz VR. Sirt cantasiyla olmuyor, kampcilarin kullandigi sirtliklardan (pack frame) gerekiyor ki sogutmasi sikinti olmasin. Daha onemlisi 3080 falan pille calisirsa yari performansli calisiyor. O yuzden agir bir de batarya tasiyip, laptop'i ona baglayip, fise takiliymis gibi calistirmak gerekiyor. Haliyle hayal olarak kaldi. Su anda bunun muadili 3070 gibi bir ekran karti olan bir masaustune ethernet ile bu ise ayrilmis bir router baglayip sadece Quest'e acik bir kanaldan Quest'e baglanarak kablosuz kullanmak. Sonuc sikistirmali, kayipli, hafif gecikmeli vs. Ucuz da degil. Apple M1 Max'in pille de, pilsiz de ayni performansi vermesi muhtesem bir sey. Adamlarin yapacagi VR cihazinin iki goze de 4K olmasi, micro OLED olmasi falan bekleniyor. Yani ufak, estetik ve super goruntu kaliteli bir sey olabilir. Ama onu surecek gucte donanim olmadigi surece anlami yok. Simdiye kadar o donanimi tek yapabilen Apple oldu. Tabi Mac Book Pro'nun pil omru icin hayvan gibi pil lazim, o da cihazi agir yapar. Ama Oculus Quest zaten 1 saatte pili biten bir nane. Yani ona rakip pil omurlu olsun ama masaustu VR'a rakip kalite olsun dediginizde Apple bunu yapabilir durumda. A15 islemcisi ile M1 Max arasinda, M1 Max kadar grafik islemcisi gucu olan ama A15'in genel islemci gucu ile limitli bir cihaz tasinabilir VR icin muhtesem olur. Pil omru uzamis olur. Aksesuar olarak bele takilan bir batarya ve ona giden bir kablo satilirsa saatlerce kullanmak da mumkun olur. Yine "kablosuz" olur, odanin bir kenarindaki bir cihaza bagli olmazsiniz. Millet yine Apple'a ilk sen kesfetmedin diyecek. Ama yine adamlar kitlelere yayacak cihazi yapmis olacak. Benzerinin prototipini PC ile yapmak icin bugun sirtima laptop, batarya falan baglayip ugrasmam gereken seyi estetik ve kullanisli bir pakette sunacaklar, millet yine kiymetini anlamayacak. Icerik icin Disney (ve tabi Pixar, Star Wars) ile anlasabilirlerse, Apple card'a aylik taksitle satabilirlerse uretemeyecekleri kadar talep olur. O yuzden bu ilk nesilde ucuk fiyat olmasi mumkun. Facebook'un yukarida resmi olan prestij serisinin $1000 ustu olmasi bekleniyor, bunun $3000-5000 falan olmasi gerekebilir. Uzaktan bakariz bir sure. Ya zaten bunu ilk bulan Apple degil Ben o Apple'in ta...
  3. https://youtu.be/ntpthBbzK70 Gelecek. Bugunun $300’lik cihazinda developer proof of concept boyle, Apple’in cihazininda nihai urunu sen dusun.
  4. https://youtu.be/EcGkF9SBuSo Yaklasik olarak %50 performans artisi, %100 verimlilik artisi (performans/guc). 7nm, HBM2. Bize degil. Server’lara, miner’lara. AMD ve Intel GPU’larindan saglam rekabet gelseydi de nvidia bu mimariyi pahali uretimle taclandirsaydi gorecegimiz performans. Rekabet olsa Apple gibi 5nm’e mi gececekler diye beklerdik. Simdi 3090Ti 7nm ciksa sasiracagiz. HBM2 de GPU pakedinde sogutuldugu icin mining’de bile cok isinmiyor. Tam “pro” tasarim. Biz de isteruk.
  5. Steam %50 indirim. Her yerde ayni indirim gozukuyor mu, bilmiyorum.
  6. LG televizyonlarina GeForce Now ekliyor https://www.guru3d.com/news-story/lg-to-bring-nvidia-geforce-now-cloud-gaming-to-webos-smart-tvs.html
  7. Maingear Vector Pro MG-VCP17I-3080 RTX 3080 16GB 11th Gen i7 32 GB RAM Razer inceliginde kasa ve biraz daha hafif (cunku vapor chamber yok) Cok daha ucuz Sanirim masaustu 3060Ti'in ustunde, 3070'in hemen altinda bir performans veriyor. Yani bu diger laptoplara gore ucuz bir marka oldugu icin, indirimde oldugu icin ve desktop parcalari makul fiyatla bulunmadigi icin belki de bir ilk gerceklesiyor: Benzer fiyatli desktop ile ayni performansi veren ince laptop. Eksiler: Razer'in falan ekrani kesin renkler acisindan daha iyidir. Fise taktiginizda yeni MacBook Pro'dan biraz hizlidir ama fisi cekip pile biraktiginizda MacBook Pro tokatlar. Uretim kalitesinde bir sorun varsa haberimiz olmaz, her yerde bulunup incelenen bir urun olmayacak. Beklenebiliyorsa 12th Gen Intel'li laptoplar beklenir. Onlar USB'den sarj olabilir, hafif islerde pil omru daha iyi olur, agir islerde multi-core performansi daha iyi olur. Daha bilindik markalarin 15 inch'leri de benzer fiyata bulunabiliyor. Masaustu parcasi bulunamiyor, laptoplar ayni fiyata geliyor. Acayip. 2er 5er stok var. --------------------------------------------------------------- edit: GIGABYTE ve MSI gibi bilinen markalarda da kampanyalar (Black Friday cilginligi) basladi. 8GB 3080 15 inch'ler daha da ucuza bulunuyor. Gercekten acayip bir yil. Masaustu parcalarinda benzer kampanyalar yok simdilik.
  8. VR’da DLSS’in benim gordugum ilk benchmark’lari: https://babeltechreviews.com/myst-2021-vr-performance-review-featuring-dlss/?amp UE5’teki micro polygon (nanite) yaklasimini hizlandiracak bir donanim ile gelecek bir 48GB 5nm nvidia kartinda oyun icerik verisi hafizaya sigdigi surece sonsuz geometri ve tekrar etmeyen dokular ile dunyalar hazirlanabilecek. O pixel'e etkisi acisindan onemine gore hangi isik kaynaklarinin o pixelin rengine etkisinin hesaplandigi bir "importance sampling" yaklasimi ile sonsuz isik kaynagi ile dinamik isiklandirilmasi mumkun olacak. DLSS ile bu performansli cizilebilecek. Bu icerik photogrammetry ve lidar ile gercek dunyadan alinabilecek. Cayir cimen vs AI ile cok daha hizli cizilebilecek zira sonucun bire bir olmamasi kimsenin umrunda degil. Ilk goruntu cizildikten sonra Intel’in ornegini sundugu post process AI katmani ile “bu goruntu gercek hayattan olsaydi nasil olurdu” cilasi cekildiginde gercek hayattan ayird etmesi zor goruntu elde edilecek. Bu ornekte AI gercek hayattan cekilen videolarla egitiliyor. Driver'da gomulu gelmesi, oyunda gomulu gelmesi veya third party yazilim olarak satilmasi mumkun. Oyunda gomulu gelirse oyun icin scan edilen objelerin ve kisilerin videolari ve oyundaki 3d asset'lerle egitilip "bu cizdigimiz goruntu aslinda buna denk geliyor" diye ogretilerek cok ince ayar cekilebilir. Ekranda cizilen goruntuyu foveated rendering ile VR’da hizli cizmek mumkun olacak, gozun o an odaklanmadigi yerler nispeten dusuk cozunurlukte cizilecek. Boylece flat screen'de duzgun performansli calisan icerigin VR'da da duzgun performansli calismasi mumkun olabilecek. Reprojection’i headset’te yaparak bu goruntuyu 480hz gibi hizlarda gostermek mumkun olacak. Derinlik bilgisi de kullanilarak akilli sekilde yapildigi icin TV'de gordugumuz interpolation kusurlari olmayacak. Uncanny valley problemi olmamasi icin robotlar ve yaratiklar, zombiler, yuzu maskeli askerler gibi icerik tasarimi odakli cozumlere zaten aliskiniz. Saka maka goruntu kalitesinde Matrix’in yakinlarina geliyoruz. Bunlar simdiye kadar herkese acik sekilde olarak gorduklerimiz, lab'da oldugu icin haberimiz bile olmayan ve teoride mumkun olsa da pratige gecmesi belirsiz olan teknikler degil. Mesela iki goz icin ayri goruntu cizmek yerine her iki kareden birini sag goz, birini sol goz acisindan cizip aradaki eksik kareleri AI ile hesaplayan (elinde hem bir onceki karenin bilgisi var, hem de o anki karenin farkli perspektiften goruntusunun bilgisi var) bir yaklasim gibi henuz gormedigimiz teknikleri ben dusunebiliyorsam bu adamlar da dusunup denerler herhalde. Yani bu yazdigimin da ustune cikilabilir, bunlar sadece bizim gorup bildiklerimiz. Tabi icerigin donanimi yakalamasi vakit alabilir.
  9. https://www.youtube.com/watch?v=oY4RjiKHACo Nvidia... conversational AI ToyMe https://www.youtube.com/watch?v=jhDiaUL_RaM&t=4736s Nvidia... Omniverse Avatar for Intelligent Virtual Assistants
  10. Cozum: Foveated rendering. PS5'te bile cok iyi sonuc alacak guc var. 2022'de gelecek PS VR'da eye tracking oldugu soyleniyor. Ara cozum: DLSS'i VR'da calisir hale getirdiler, oyun destegi lazim. Bonus: Depth bilgisini kullanan AI tabanli reprojection'la headset'teki SOC'da milisaniye seviyesindeki tracking bilgisine gore guncellenmis sentetik kareler. Bu sekilde 240-480hz vs de mumkun. Valve'in bir sonraki headset'inde Steam Deck'teki gibi bir SOC olmasi ve bu sekilde bir nevi split rendering yapmasi mumkun. Bu konuda bir patent basvurulari mevcut. OLED ekranlar 480hz'e falan cikabilir, firmware'inin uygun olmasi lazim. PC'den aktarim yine 120hz'de kalsa yeter, bandwidth sikinti degil.
  11. Bu kurla dolar alinsa cozum olmuyor mu? Dolara duzgun faiz alinabiliyor mu ulkede?
  12. Bekleyin mutlaka, 2022’de buyuk markalardan Arpara 5K’da benzeri urunler gelecek. Takip kalitesi ve yazilim destegi daha iyi olur. PS VR’da Netflix falan izleniyor (Oculus Quest 2’de de izleniyor). PS icin de 2022’de yenisi gelecek. Apple cok pahali olabilir ama Sony’nin iyi kaliteyi makul fiyata sunmasi olasi. Apple goz basina 8K gibi bir cilginlik yapmazsa 2D icerik icin bu yeni nesilden bile 4K OLED TV’nin netligini beklememek lazim. Ama oyunlar muhtesem gozukecektir. Facebook/Oculus/Meta’nin Quest 2’si kalite/fiyat acisindan cok iyi. Onlardan da yeni cihaz geliyor. Quest serisine paralel gidecek bir ust seviye seri. Piyasayi ele gecirmek icin cihazlarini zararina satiyorlar, o da kalitesine oranla iyi fiyatli olabilir. PC’ye baglanmasi da mumkun, kendi basina da Beat Saber gibi oyunlari calistiriyor. Quest 2 tam “hanima/cocuga alalim, butceyi de gocertmesin, ben de PC’mde su Half Life Alyx’i bir deneyeyim” cihazi. Bunlarin hic birinin Turkiye’deki garanti durumunu bilmiyorum. Bunlar VR’in kitlelere yayilmasi icin cok iyi ama tabi 3080/3080Ti/3090/3090Ti desktop’in performansi baska hic bir seyde yok. Bu yeni nesil cihazlarda eye tracking ile foveated rendering’i kotarirlarsa o performans 3x artabilir. DLSS’i VR’da kullanmak icin de calisiyorlar, becerebilirlerse onun da ciddi artisi olur. Sonucta desktop VR’da kotarilan grafik kalitesine agiz acik bakilir. Duvara bagli degil pilden calisan cihaz performansinda Apple M1 Max’in rakibi yok. Tasinabilir VR icin Apple’dan gelecek cihaz da agiz acik baktirabilir. Goz basina 8K gibi bir cilginlik yapip 2D icerikte 4K TV kalitesinde, 3D icerikte dusuk internal resolution ve machine learning tabanli scaling ile sinirlari zorlayabilirler. Valve’in Steam Deck’teki SOC’un bir versionu ile kablosuz bir Index 2 yapmasi, oyunu desktop’ta render edip nihai reconstruction/reprojection’i headset’te yapmasi, boylece super bir goruntu kalitesini 120hz ve ustu hizlarda sunmasi olasi. Eger bunu akilli bir sekilde yaparlarsa mesela UE5 nanite tarzi ortam grafiklerini desktop’ta 30-40fps’de cizip headset’te 120fps’ye reproject ettiren, sadece animasyonlu karakter grafiklerini desktop’ta 60fps elleri 120fps hazirlayan, desktop’tan headset’e depth verisinin de gonderilmesiyle nihai goruntunun kusursuza yakin 120hz oldugu ama yukun yari yariya dusuruldugu bir sistem kurabilirler. Eye tracking 2-3x, bu split rendering 1.5-2x, DLSS de belki 2x performans artisi falan derken UE5 tech demolarda gordugumuz kalite ve ray tracing VR’da 120hz’de mumkun hale gelebilir. Mevcut donanimla teoride mumkun olabilir anlaminda diyorum, olacaginin garantisi yok. Reprojection’in dibine vururlarsa sentetik frame’lerle arayi doldurarak micro OLED ekranin calisabilecegi en yuksek frame rate’e de cikabilirler, mesela 240-480hz gibi uclarda da olabilir bu sistem. Beat Saber oynanacaksa ust seviye desktop ve Valve Index ile toplanan sistem binlerce dolara geliyor, $300’lik Oculus Quest de ayni oyunu calistiriyor. Ama Robo Recall’a bir PC’de, bir de Quest’te bakinca PC’de elde edilebilecek kalitenin farki bariz. PS VR ikisi arasinda cok guzel bir yere oturabilir.
  13. Oyun motorlari PS3’ten beri audio vb isleri hafif cekirdeklerde hizli yapacak sekilde gelistirildi. Intel’in 12th gen islemcileri ARM’in little big mimarisi gibi guclu cekirdeklerin yaninda hafif isler icin ufak cekirdekler iceriyor. Oyunlarda bu yaklasim iyi sonuc vermis, arka planda donen basit thread’ler bu etkin/ufak cekirdeklerde, agir thread’ler performansli/buyuk cekirdeklerde calisiyor. Ayni silikon alanindan daha etkin performans cikartiyorlar. https://youtu.be/-EogHCFd7w0 Bunun ek bir artisi da notebook’larda pil ile calisip ofis isleri yaparken sadece bu hafif cekirdeklerde dusuk guc kullanimi ile daha iyi pil omru ve daha sessiz/ince tasarimlar olabilir. Oyun laptop’lari ince kasada “desktop replacement” seviyesine geliyor. Desktop’in avantajlari GPU upgrade imkani ve iyi sogutmayla surekli yuk altinda calistirilan pro rendering senaryolari.
  14. Micro OLED ve pancake lens’lerle cok daha ufak, cok daha hafif (200 gram), goruntu kalitesi cok daha iyi yeni nesil VR setlerin ilk ornegi geldi. Sonuc muhtesem. Lens ringleri yok, isik kirikmasi yok, pixel’ler artik gorulemiyor, siyahlar mukemmel, renkler mukemmel. Gorus alani Oculus Quest gibi. Mukemmel bir kombinasyon. Apple M1 mimarisi ile bunu bir araya getirirse millet gozlerine inanamaz. PS VR da bu formatta gelmeli. Ureticiler bu tarz ekranlarin ilk orneklerini gosterdiginde bir sonraki nesil icin gozume kestirmistim, burada paylasmistim zaten. Lensten kamerayla cekilmis Half Life Alyx goruntusu: https://youtu.be/h40OQcbtHa8 Cihaz: https://youtu.be/qq7tdzdAFG0 Valve’dan da bu sekilde hazirlanmis yeni bir Valve Index ve HL evreninde yeni bir oyun bekliyorum. Kablosuz da olursa gormeden olmemeli. Eye tracking ve foveated rendering olursa muhtesem grafikler sunar. Uzun sure benzersiz olur. Saglam bir desktop’la Robo Recall ve Half Life Alyx gibi bir onceki nesil oyunlari oynayan bile bir daha geri donmek istemez. Kablolu bile olsa araba yarisi ve ucuz simulasyonu gibi oyunlar icin kusursuz olur. PS5 ile GT VR deneyip “pek begenmedim” diyen carpilir. Sonraki adim ustunde 10 kusur kamerayla full body tracking. Valve Index’in elleri/parmaklari birebir yansitmasini tamamlayacak sekilde kollari bacaklari da oyunda gormek. Sonraki adimlar wireless feedback, omnidirectional treadmill ve brain computer interface ama onlar zor konular.
  15. Steam’de indirimde sanirim. Yamalar oturana kadar bekleyenler icin uygun zamanlama olabilirz