epi

CHW
  • Content count

    1,829
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    34

epi last won the day on August 31

epi had the most liked content!

About epi

  • Rank
    Doomed

Profile Information

  • Cinsiyet

Recent Profile Visitors

2,082 profile views
  1. Go Pro’lar 4K 120hz kaydediyor. 3-axis stabilizer takip “aksiyon” filmi cekmek mumkun. Oyun laptop ekranlari 4k 120hz’i buldu, duzgun renk de veriyorlar. Konsolu bagladigimiz TV 4k 120hz oldu, oyun reconstructed 4k de calissa neticede 4k’de goruntulenebilecek ek detaylar icerecek sekilde hazirlaniyor. Cep telefonlari 120hz’e cikti. 4K 120hz duzgun renk ve parlakligin standart oldugu doneme geliyoruz nihayet. Ekran kartlari 30x0 serisi ile guzel bir sicrama yasadi ama sonrasinda araya uretim/tedarik sorunlari girdi. Uzerinden bir yil gecti, TSCM 5nm uretimden 3’e gidiyor, ekran kartlarinda zirve hala Samsung 8nm’de, o da bulabilirsen. Bakalim yeni nesil ekran kartlari 4K 120hz performansini duzgun verebilecek mi. Eskiden 1024x768 75hz calisan oyunun yanina 640x480 24-30hz ve sikistirmali video koydugumuzda oyun daha cok goz doldurabiliyordu. Simdi .otundeki cep telefonu ile cektigin videoyu ekrana verdiginde hem daha detayli, hem daha akici olacak noktaya geldi. DLSS’le de olsa bir sicramanin vakti geldi. Pasif icerigin daha yuksek gorsel uyariciliga sahip olabildigi ara donemde 4k native 120hz videolar sunan bir sitenin fenomen olma sansi var. Yerel donanim 30fps calisabiliyorsa, cloud 120fps calisip max 1/60 saniye gecikmeyle iletebiliyorsa cloud’un yerelden daha akici oldugu bir donem de olabilir ama baglantinin stabil olmasi gerekir. 5G, fiber, low orbit satellite derken o yone gidis devam ediyor. “Mining falan da yapilan, idle oldugunda AI ve modelleme icin kullanilabilecek donanimi niye bosuna bu hiyarlara veriyoruz, aylik odeme modeline gecelim, donanim bize kalsin” dediklerinde bugunun oyun sistemleri eskinin crt ekranli arcade makinalari gibi sadece meraklisinin elinde olan seylere donusecek herhalde. Switch/Steam Deck modeline benzer bir sekilde elimize oturacak bir kumanda deck’e iPad’i takip gececegiz. “Playstation” iPad’e takilan bu kumanda ve onun dongle gorevi gorup baglanmamiza izin verdigi abonelik sisteminin adi olacak. Isteyen VR gozlukle dev ekranda oynar, mantik ayni. Oyle de mobil, boyle de. Neyse ki 5G’nin kitlelere yayilmasina daha vakit var. Bekledigimden uzun surdu bu gecis ama imkansiz olmadigi artik bariz olmali. Apple’in VR cihazinin 2022’de gelmesi, yuksek cozunurluk, yuksek tazeleme hizi ve yakin baglantida dusuk gecikmeli yuksek transfer hizina odakli olmasi beklenebilir. 5G telefon veya hizli bir baglantiya sahip Mac/AppleTV gibi local cihaz sart derlerse, rendering cloud’da yapilip reprojection ve reconstruction cihaza birakilirsa grafiklerin basit olmamasi ve herkesin agzini acik birakmasi mumkun. Muhtemelen ilk asamada daha cok tasarimcilara hitap eden ama gelecegi bu sekilde bir roadmap takip edecek bir cihaz olacak. Eye tracking duzgun yapildiginda rendering yuku de, cihaza aktarilacak goruntunun veri yogunlugu da azalmis olacak. Apple oncesinde Oculus veya Valve bunu yapacaksa mevcut oyunlarinin gorsel kalitesini yukseltmeleri mumkun olur. Valve bmi (brain machine interface) uzerinde de calisiyor ama onun son kullanici seviyesine gelmesi vakit alabilir. Alyx, Siri, Google/Facebook assistant karsimizda ete burunup nereye baktigimizi falan da gorerek bizle dialog kurabildiginde VR da, oyunlar da seviye atlayacak.
  2. Fragmani izlemedim, filmi nasil olsa izleyecegim. Oncesinde cok sey gorup filme gidince "bu muydu yani" diyoruz. Beklenti ilk filmin tadini vermesi olursa buyuk hayal kirikligi olur. Eski sevgiliyle bulusmaya gidiyoruz, hala orasi oyle sert mi, burasi boyle yumusak mi, o gunlerde ilk ve yeniydi o deneyim ya, nedense o zamanki gibi olmadi denecekse hic vakit ziyan etmeyin Gen Z'ler Matrix'ten "2000'ler oncesinde yapilmasina ragmen bugun hala gecerliligini koruyor" diye soz ediyor. Yaslandik. Filmler de yaslandi, 2000'lerde 80'ler sci-fi filmlerinin efektleri nasil duruyorsa simdi oyle duruyor. Bi gunumuzun teknolojisiyle yapsinlar, genclere de izletsinler, bize de nostalji olsun yeter. Tutarsa eski filmlerin de CGI'ini yenileyip box yaparlar, misir patlatir izleriz. Si.ip batirmasinlar, cash grab olmasin, ozenilerek yapilmis olsun, opup basima koyayim. Hevesle bekleyecek cok sey yok bu yillarda.
  3. Reloaded ve Revolutions'da fragman filmin icine etmisti. Sadece ilk Matrix'te fragman spoiler tadinda degil, teaser tadindaydi. Nasilsa izleyecegim, herhalde sabirla filme kadar fragmandan kacmam lazim ki bir keyfi olsun. Ama Internet caginda pek olasi degil.
  4. edit: Bugun duzgun calismadi ama sebebini henuz bilmiyorum. Daha once defalarca duzgun calisti. edit2: Sanirim bir kez ayni anda bir suru eski email etiketlendiginde cok ust uste tetiklendigi icin bi dur dediler. IFTTT'de yeni key generate ettim, applet'i yeniden calistirdim. Simdilik duzgun calisiyor.
  5. Sanirim Steam'de %33 indirime girdi.
  6. Aynen. Ama genel olarak faydali buldum. "20 saat ugrasip musteriye is yolladik, simdi revizyon emaili gelene kadar uyuyabiliriz" demenin mumkun olmasi guzel bir sey. Email gelirse kacirmamam lazim diye verimlilik dipte olmasina ragmen uyuyamamak gereksiz israf.
  7. Alienware X17 gibi modellerden soz ederken Dell'leri duz fiyatla almamak lazim diyorlardi. Abartmamislar. Dell'de Amerika'daki mevcut kampanyalar SAVE12 ile %12, ustune ek olarak 50OFF699 ile $699 ustu urunlerde $50 indirim. $2000'lik urunde $290 oluyor. Urunlere ozel indirimler de var. 11th gen i7 Inspiron 16 Plus %15 indirimde gozukuyor, altina "Save 12% with code: SAVE12 at checkout" da yazmislar. $1300 gibi zaten ucuk fiyatli olmayan cihazda indirim $300'i geciyor. Aman ne ucuz anlaminda yazmiyorum. X17 duyuruldugunda kupon ve indirim olacagi icin pahali diyorlardi, haklilarmis.
  8. Aynen dediginiz gibi, bir uyari emaili gelince evdeki herkesi telasla uyandirmadan yataktan kalkmak icin. Sys admin degilim, fps konsol komutlari ile hayat bir yere kadar.
  9. Kazi calismasi yapmis gibi olacak ama basligi aramada cikiyorken baska yere yazmak istemedim. "Gecenin 3'unde de olsa su baslikla su adresten bir email geldiginde uyanmam lazim" seklinde bir derdim vardi. 1. En ucuzundan ama pil omru uzun saat aldim, cebe bagladim. Boylece cep caldiginda sessiz bile olsa kolumdaki saat titredigi icin uyaniyorum. 2. Gmail'de su adresten su baslikla email gelirse su label'a ekle diye filter actim. 3. Google Apps Script dakika basi ile o label'a email dustu mu diye tarayan, o oldugunda IFTTT'e webhook mesaji gonderen bir script biraktim. 4. IFTTT'de bu webhook trigger'la beni ara komutu verdim (Phone call "US only" ama app uzerinden VoIP call "international"). Olacak mi diye bekliyorum. Olmazsa mesaji guncellerim.
  10. Gozle gorulen yani: DLSS eskinin supersampling’i gibiyse FSR eskinin bazen bulanikliga da sebep olabilen edge AA teknikleri gibi. Alternatif degiller aslinda ama ikisinin de ise yararligi var. Teknik yani: DLSS deep learning tabanli, FSR nispeten eski tip. AMD AI agirlikli donanim tasarimi konularinda calisan firma satin aldi. Intel nvidia’da DLSS ve RT konularindaki calismalari yuruten muhendisi ise aldi. Hepsi yavas yavas deep learning tekniklerine agirlik verecekler. Oculus Quest gibi islemci gucu az cihazlarda da deep learning teknikleri cigir acabilir. Ugrasiyorlar. Islemcileri tasarlayanlar da gerekli birimleri ihmal etmiyor. Umit var. VR’da supersampling daha iyi oluyor, detay seviyesi artiyor. O yuzden DLSS cok daha iyi olur. VR’da DLSS mumkun. HLA ve Robo Recall’un devam oyunlari olur da desteklerse super olacak.
  11. 12th gen fos cikmazsa laptoplarda iddiali olacak gibi. USB Type C adaptorlerin ust siniri da 240W'a artacak. Eli yuzu duzgun ve cogu laptopla calisir adaptorler yayginlasabilir. Eldeki patlamazsa beklemeli. Yeter ki tedarik sorunu beter olmasin.
  12. 17'de kasa buyuk, vapor chamber koymuslar. Sogutma konusunda rahat gozukuyor. GPU 3060 ve 70 W ile limitlenmis (ama performans 130W'lara gore sadece %10 civarinda oynamis). "Oyun oynayacagim, ne alayim" diyene tavsiye edilmez tabi ama desktop replacement olacak, is icin tek makine olarak kullanacagim diyenler icin iyi. Yalniz standart hic bir port yok, 4 adet Thunderbolt 4 var. Masada buyuk monitore falan baglanacaginda yanina bir docking station koyulabilir. Gerekli ceviriciler kutuda geliyor, yani bu haliyle aslinda diger alternatiflerden daha iyi oldugunu da soylemek mumkun. Ama USB Type-A ceviricisini cantaya atmadan yola ciktiysaniz kufretmek de mumkun. Gun gelir de 16GB 3080 iceren bir modeli cikarsa "bu uygulama sizde calismiyor" denmesi icin 10 yil falan gecmesi gerekecek. O zaman tam olacak (isterse guc limiti dusuk olsun). O zamana kadar oyun da oynanacaksa Razer Blade 17 iyi gozukuyor. Onda da onceki nesillerde, 15 modelinde "klavye uzerinde elim cok isiniyor", "ince kasada isinma olmasin diye performans limitleniyor", "performans limitlerini actim, isinma problemi oldu" diyenler olmus, bu yenisinde (ve 17 kasada) durum nedir, bir gormek lazim. Alienware X17 bu konularda biraz daha iyi olabilir ama sogutma iyi olsun diye .otu buyuk olmus. Neyse ki incelik ayni. Neticede haklisin, ilk izlenimler iyi ama ortalikta yeterince sample yok. "Sikinti olmaz" demek icin veri yeterli degil. XPS 17'nin oyunlar icin uygun olmamasinin bir sebebi de adaptoru. USB-C uzerinden besleniyor. Surekli tam gucte calistirirsan pil yavas yavas azalabiliyor. Hem CPU, hem GPU'yu tam gucte besleyecek bir adaptor degil, ince, zarif bir adaptor. Alienware X17'nin yaninda takoz geliyor. Ama is icin kullanildiginda XPS pil omruyle de, ekraniyla da goz dolduruyor. Tasarlayan arkadas sanki "bir seyi eksik olsun da o kadar para verdikten sonra mutlaka uyuz olsunlar" diye memeleriyle oynayarak tasarlamis hepsini. Tek bir kisi, butun laptoplarin tasarimini bu sekilde yapmis, firmalara yollamis adeta 11800H yerine 11980HK olsun diye $300-400 fazladan verince performans bir gidim artiyor. "O parayi GPU'ya vereyim, daha iyi" diyenlere gore de bir model yapalim dememisler. Yani "fiyat cok artar" bahane degil. Tasarimciyim, bana bol hafizali GPU lazim diye millet 3090 aliyor, creator GPU'su diyor ama notebook'larda 6GB hafizali 3060'lar creator notebook diye satiliyor. Ayni sekilde Razer 17'nin 16:10 versionu olsa, XPS gibi ekran sunsa yine benzer kasa boyutunda olacak, sogutma vb. acilardan bir zorluk cikarmayacak ve ekrani sayesinde gunluk kullanimda daha keyifli olacak, is yaparken verimlilik artisi saglayacak. "Razer Blade 17" yanina boyle bir model de yapip "Razer Creator 17" diye satsalar teknik bir engel yok onunde. Linus falan gibi tipler da atlar, olay olur aslinda. Ama yapmamislar. Alti ustu iyi ekran ile iyi GPU bir arada olsun, kasasi da 80'lerden kalmamis olsun istiyorum... "Anliyor musun beni" silikon vadisi?
  13. Alienware X17 gibi gaming amacli ve pahali makinelerde bile 16GB modellerde yavas ram kullaniyorlar (high density). Ya 32GB/64GB siparis vermek gerekiyor, ya da kendiniz upgrade edeceksiniz. Bir de mesela XPS'te touchpad'in kenarinin tikirdamasini sevmiyorlar. Kalite kontrol hatasi diye geri gonderdiklerinde yerine gelen urunde o tikirdama olmayabiliyor. Demek ki tasarimdan degil, uretimin tutarsizligindan ve kalite kontrolden kaynaklaniyor diyorlar. Yalniz XPS 17'nin OLED olmadigi halde verdigi goruntu kalitesi, kontrast falan harika. O ekran boyutu da baska hic bir seyde yok. Oyun hobi gecmisim oldugu icin Razer ve X17'ye yalanarak bakiyor olmasam XPS'e alternatif yok der, gecerdim. Klavyesini sevmedim diyene lafim olmaz tabi. Tuslari az yol alacak sekilde tasarlanmis, herkese gore olmayabilir. PS: Basliga ilk yazdigim mesaji baskasi yazsa herhalde "hocam yuzer gram karisik vereyim..." diye cevap verirdim. Manyak yazmis gibi. 8 yil once nasil denk gelmisse Apple o MacBook'a nvidia GPU koymus, bir daha onlardan bile oyle bir sey gelmedi, degistirmedim. Sonraki Intel MacBook'larda millet klavyeyi begenmedi mesela. Razer XPS 17 gibi 16:10 17 inch yapsin, oper basima koyarim.
  14. Kablolu sikintisiz, kablosuz beta gibi ama duzgun calistirmak mumkun. ---------------------------------------- Beklemek konusunda... Uzay covidi salgini baslayip ya uretimi ya da bizzat bizi goturmezse beklemekten zarar gelmez tabi. Her zaman daha iyisi geliyor. Foveated rendering'i cozerlerse super olacak cunku performans ve/veya kalite artisi potansiyeli buyuk. Eye tracking'in hizli ve isabetli olmasi lazim, gpu'ya gecikmesiz iletilmesi lazim. Ekrani ne olursa olsun, eye tracking'i cozup foveated rendering'i duzgun calistirabilen bir set gelirse buyuk bir sicrama olacak. Sanirim VR icin iki goze yuksek hizda iki ayri goruntu cizmenin performans kaybini dengeler, VR oyunlari ekran oyunlari kadar agir grafiklerle hazirlanabilir hale gelir. VR'da DLSS teoride mumkun, driver'lar destekliyor. Oyun destegi lazim. Robo Recall Unreal Engine 4 icin showcase gibiydi. Iki yil once Chaos fizik simulasyonu vs eklentilerini tanitacaklarinda yine Robo Recall icerigini kullandilar: https://www.youtube.com/watch?v=fnuWG2I2QCY Kapilar arkasinda UE5 icin de Robo Recall'un devamini hazirliyorlarsa, performansi yuksek tutmak icin DLSS destegi olursa gorsel solen olur. Eye tracking'i cozen bir VR seti ile birlikte mevcut ust seviye kartlar yeterli olabilir. UE5 demosundaki dev robotun geometrisi nanite kullanmaya uygundu cunku eklemleri bukulmuyordu, rigid mesh kullanilabiliyordu, sonucta robottu. Ayni mantikla tasarlanabiliyorsa Robo Recall'un her yani nanite olabilir. Uncanny Valley sorunu da olmayacagi icin sonuc cok etkileyici olabilir. Bunlarin hepsinin bir araya gelip "iste VR'in yeni nesli, geometri sinirsiz, DLSS ve eye tracking ile performans sorunsuz, Matrix'e hos geldiniz" denmesi teoride mumkun. ---------------------------------------- Bir de tabi bu var: https://www.youtube.com/watch?v=gTwUTqyaU9I "Human eye resolution" VR ama gozleri saga sola sevirmek yerine kafayi cevirmeye alismaniz lazim. Ekranin ortasi cok yuksek cozunurluk, kenarlar nispeten dusuk (yine ortalama bir VR setinden yuksek) ve lens kaliteli. Bu haliyle sisteme tamami retina cozunurlukte bir VR seti kadar yuk olmuyor, iyi bir denge noktasi. Ama alet pahali, sirketlere yonelik hazirlanmis, yillik ucreti falan var. ---------------------------------------- Ekran panel teknolojileri hakkinda... VR'da MicroLED rivayet edilmedi simdiye kadar. Ama Apple'in pahali bir set uzerinde calistigi soyleniyor. OLED'ler iyi, VR'da burn'in duymadim simdiye kadar. Panel acilip goruntu ekrana veriliyor, sonra kapatiliyor, siyaha dusuluyor, sonra panel acilip sonraki goruntu veriliyor, boylece bulaniklik algisi olmuyor cunku kafayi cevirirken ekranda hala eski goruntu olmuyor. Eski CRT'ler gibi veriliyor goruntu (low persistence). Kafa 1 derecedeyken o goruntuyu goruyor, 2 derecedeyken o goruntuyu goruyor, aradaki boslugu beyin dolduruyor. Oyle olunca aslinda saniyenin cogunda ekran sadece siyah oluyor aslinda. Yani surekli ayni goruntu ekrana verilmiyor. O yuzden burn-in yasanmiyor olabilir. LCD'ler de bekledigimden iyi cikti. Mukemmel degil ama iyi. OLED'lerde genelde pentile dizilim kullandilar. RGB LCD'ler o yuzden bazi yonlerden daha iyi is cikardilar. Siyahlarin LCD'de OLED kadar iyi olmamasi da cok sorun olmadi cunku teknik sebeplerden oturu pratikte OLED de olsa hic bir pixeli tamamen kapatmiyorlar, sifira yakin ama sifir olmayan bir deger veriyorlar. Kapatip acmak gecikmeye yol actigindan black smear dedikleri bir probleme yol aciyor. Onu engellemek icin zaten hic bir zaman tam siyah vermiyorlar. Yine de OLED'lerin kontrasti ve renk doygunlugu daha iyi oldugu icin "ilk Quest daha iyiydi, cok bozdu" diyenler oldu. ----------------------------------------
  15. Simdilik 8 yil once aldigim MacBook'u kullaniyorum. Onlar Intel tabanli oldugu icin bootcamp ile Windows kurmak mumkundu, piyasadaki benzer fiyatli laptoplardan daha iyi donanimi ve tasarimi vardi. Yeni MacBook'lar M1 islemli, Windows kurup 64-bit (x64) yazilimlari sorunsuz kullanmak mumkun olmaz. Komple o ekosisteme gecmek veya Windows Arm'da ne calisiyorsa o kadarina razi olmak gerekir. Bir de MacBook'lar GPU konusunda cok iddiali olmuyorlar.